lato na balkonie A.D. 2021

nasz balkon znów "kwitnie"!*

ponownie cieszymy się zaokienną zielenią przede wszystkim** dzięki recyklingowo-aktywizującej akcji CEE (>>KLIK<<)

tym razem szczególnie pięknie kwitły surfinie, a balkonowy repertuar poszerzył się o nieznany nam wcześniej uroczy "tropikalny chwast", czyli celozję i ciekawą odmianę szałwii

uczymy się ciągle czegoś nowego, w tym także systematycznej pielęgnacji - pikowania, przesadzania, podlewania, obserwujemy odwiedzające nas owady i podziwiamy urodę balkonowego miniogródka

z choćby odrobiną zieleni wokół żyje się dużo przyjemniej!

 

dziękujemy i polecamy :)

__

* w zeszłym roku było tak: >>KLIK<< 

żeniszki, lobelie i gazanie nie dały się niestety odtworzyć z siewu, ale w przyszłym roku też będziemy próbować, razem z zebranymi już w tym sezonie nasionami bratków :)

** szpinak, szczypior i poziomki podarowali chłopcom dziadkowie, niezawodnie wykiełkowały i pięknie zakwitły też Jankowe "turki" i orliki, których nasion mamy tyle, że za rok możemy dodatkowo obsiać parę grządek pod balkonem ;)

Czytaj dalej

mój zeszyt obserwacji przyrodniczych (c.d. serii)

obserwacje przyrodnicze to niekończąca się przygoda :)

jakiś czas temu zainteresowały mnie książeczki aktywizujące dla dzieci zachęcające do eksploracji otaczającego świata pt. "Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych"

do czterech wydanych wcześniej zeszytów ("Przyroda w mieście", "Pożywienie", "Drzewa" i "Owady"), o których pisałam półtora roku temu (tutaj - >>KLIK<<) dołączyły właśnie dwa kolejne

Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych 

PTAKI oraz OGRÓDEK WARZYWNY

poniżej dwa słowa o każdym z nich

PTAKI

"Trzepot skrzydeł, ćwierkanie wśród gałęzi… Wystarczy, że spojrzysz w górę, a zauważysz znajomą ptasią sylwetkę. Ale czy wiesz, jaki to ptak?"

ta książeczka to świetne narzędzie inspirujące do aktywnej obserwacji awifauny

zadania terenowe, zagadki, uzupełnianki i darmowa aplikacja do odtwarzania śpiewu ptaków pozwolą je lepiej poznać i docenić

dzieci znajdą tu zachętę do leśnych poszukiwań, odwiedzania muzeów, parków i rezerwatów przyrodniczych, zimowym ptakoliczeniu (>>KLIK<<), udziału w zajęciach edukacyjnych, zbudowania własnego karmnika, powieszenia budki lęgowej...

albo imbryka dla rudzika ;)

 

wiedzieliście, że raniuszki wyściełają gniazda pajęczynami,a puchacze śnieżne mają opierzone także nogi, a nawet palce*? zdajecie sobie sprawę, że zimujące w Polsce ptaki są tak barwne, że potrzeba całego kompletu kredek żeby pokolorować obrazek ilustrujący ich dokarmianie? śledziliście kiedyś trasy migracji jaskółek i bocianów?

a na stronach tego zeszytu czeka wiele, wiele więcej ciekawostek

uwaga! warto zwrócić uwagę na ilustrację podpisaną jako 'wrona' - w Polsce najczęściej widujemy wrony siwe (z upierzeniem adekwatnym do nazwy), natomiast widoczny na obrazku czarnowron występuje powszechnie na zachód od Odry

nieaktualna jest także informacja na temat kolekcjonowania ptasich piór

mimo że faktycznie, większość występujących w Polsce gatunków ptaków znajduje się pod ochroną, zbieranie ich piór jest dozwolone (vide Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 12.10.2011 r.  Dz.U. Nr 237 par. 8 pkt. 5 **)

OGRÓDEK WARZYWNY

"Hodowanie własnych warzyw i owoców to świetna sprawa! Jeśli masz dostęp do ogrodu, balkonu lub niewielkiej zielonej przestrzeni w mieście, z pomocą tego zeszytu będziesz mógł założyć ogródek warzywny"

w książce znaleźć można przydatne wskazówki na temat tworzenia własnego ogródka, od teorii dotyczącej różnorodności roślin jadalnych, narzędzi, terminów siewu i zbioru oraz zalet permakultury, mulczowania i płodozmianu, po praktyczny instruktaż tworzenia grządki podwyższonej 

autorzy zachęcają też do zakładania własnej hodowli w skrzynce czy worku

jeśli,  jak J., marzysz o świeżych poziomkach na wyciągnięcie ręki - nic nie stoi na przeszkodzie, nawet jeśli mieszkasz w bloku ***

super impuls do odkrywania przyjemności, jaką daje obserwacja kiełkujących nasion i wzrastających roślin oraz duma z plonów

i tu nie obeszło się niestety bez zgrzytów, jak rysunek drzewa w zadaniu o budowie warzyw (?), rycina przedstawiająca roślinę o lancetowatych liściach podpisana jako babka zwyczajna (w zeszycie o ptakach to z kolei 'babka lekarska' :/), czy tekst: "(warzywa) z twojej grządki będą zacznie lepsze niż te kupione w supermarkecie. Wyrosną przecież bez użycia substancji chemicznych!" (czyżby?!)

tego rodzaju nieścisłości czy slogany mające więcej wspólnego z marketingiem niż nauką sprawiają, że także do pozostałych treści podchodzi się z ograniczonym zaufaniem

 

 

idea zachęcania najmłodszych do obserwacji natury i aktywnego działania, przyświecająca autorom jest wskaże szczytna, a forma zeszytów i oprawa graficzna - zachęcająca

bardzo polecam tego rodzaju inspiracje poszukiwań przyrodniczych i zachowań proekologicznych 

"Moje zeszyty obserwacji" to dużo więcej niż ciekawe kolorowanki! mają potencjał świetnych aktywizujących i edukujących zeszytów ćwiczeń, rozbudzających naturalną ciekawość i wzbogacających wiedzę dzieci

szkoda, że bardziej nie zadbano o merytorykę, trzeba wstępnie przeglądać razem z dzieckiem, korygować i dopowiadać to i owo... 

ale nie ma tego złego - cała rodzina skorzysta ;)      

 

--

* pewnie wystarczyło się lepiej przyjrzeć Hedwidze w filmie o HP, ale mi jakoś umknęło ;)

** dzięki, A. 

*** z pomocą dziadka i babci odpowiednie sadzonki zamieszkały w tym roku na naszym balkonie, może już za kilka miesięcy J. pochwali się zbiorami :)

za egzemplarze dziękuję HarperKids

Czytaj dalej

na temat RÓŻ

róże występują na niemal calej półkuli północnej i są bodaj równie rozpowszechnione w stanie naturalnym, jak popularne w hodowli

lubimy je i my!

tegoroczne okazy z dziadkowego ogródka wybrałam jako reprezentację hasła RÓŻ w ramach projektu Pod kolor

stały się inspiracją, by co nieco poczytać i zanotować dwa słowa...

róże to idealne połączenie siły i delikatności

ponad 40 mln lat istnienia rodzaju Rosa (L.) to dowód jego ewolucyjnego "sprytu" przejawianego w postaci dużej odporności na warunki środowiska, osobistych środków ochrony (olejki eteryczne) i obrony (kolce) oraz otwartości na współpracę (smaczne i zdrowe owoce pozorne, zapewniające skuteczne rozsiewanie np. przez ptaki)

są tacy, dla których najcenniejsze są krzewy dzikich róż - źródło naturalnego surowca do produkcji aromatyzowanego cukru (ucieranego z pachnącymi płatkami, mniam!), płatkowej konfitury czy pełnych witaminy C przetworów z owoców, inni wolą cieszyć oczy odmianami "bukietowymi"

zmienność genetyczna w obrębie rodzaju sprawia, że jedni i drudzy mogą być usatysfakcjonowani

dlaczego róże ogrodowe tak różnią się od dzikich?

u tych spotykanych na obrzeżach lasów, wydmach i nieużytkach widzimy zazwyczaj tylko pięć płatków i bardzo kolczaste, giętkie łodygi, w kwiaciarniach natomiast pełne, wieklopłatkowe kwiaty na szczycie prostej, czasem niemal gładkiej "tyczce"...

internet podpowiada, że "u odmian hodowlanych bywa do 15 okółków płatków powstałych w wyniku przekształcenia części okółków pręcików w płatki" (milczy jednak, niestety, na temat mechanizmu tej fascynujacej przemiany)

co do "bezbronności", wygodne w uprawie, mniejsze zagęszczenie kolców stanowi z pewnością efekt manipulowanej selekcji genetycznej 

posiadacze wrażliwego powonienia rozróżniają dodatkowo odmiany cenniejsze i mniej ciekawe pod względem zapachu (najbardziej znane źródło olejku to oczywiście ta damasceńska)

ogromna różnorodność odmian i gatunków 

wśród róż występuje ze względu na poliploidalność genomu - wiele mieszańców międzygatunkowych powstaje zarówno za sprawą ingerencji człowieka, jak spontanicznie

nic dziwnego, że istnieje cała gałąź botaniki zajmująca się badaniem i systematyką róż: rodologia

a we wspomnianym ogródku cała grządka pełna kolczastych piękności :)

a poza wszystkim, taka różana minigaleria to całkiem ładne wspomnienie lata, czyż nie?

 

Czytaj dalej

kwitnący balkon od CEE

taki piękny zielony prezent otrzymaliśmy w maju tego roku od Centrum Edukacji Ekologicznej w naszym mieście:

wystarczyło w porę zareagować na komunikat, głoszący iż:

Wydział Środowiska Urzędu Miejskiego zaprasza do udziału w akcji, podczas której w zamian za przysłowiowe „śmieci” mieszkańcy będą mogli otrzymać sadzonki roślin do swoich ogrodów; zarówno tych przydomowych jak i tych, znajdujących się na balkonach. 

Wśród wydawanych roślin spakowanych w pakiety liczące 27 szt. znajdą się kwiaty: lobelie, smagliczki, petunie, goździki chińskie, werbeny, sanwitalie, żeniszki oraz zioła: bazylia, szałwia, mięta, majeranek.
W zamian za rośliny uczestnik zobowiązany jest przynieść w dniu odbioru 2 zestawy materiałów recyklingowych spośród podanych poniżej.  

- 5 wytłaczanek po jajkach
- 5 dużych puszek metalowych (np. po psiej karmie)
- 5 kartoników po chusteczkach higienicznych
- 10 rolek po ręczniku papierowym
- 5 słoików
- 10 doniczek plastikowych po kwiatach

kto by się oparł tak wspaniałej upcyklingowej okazji?!

J. następnie dzielnie wspierał matkę w zakupie doniczek i babraniu w ziemi,
S. podlewał (podlewał, podlewał i podlewał - siii!)
i dzięki wspólnym wysiłkom już po kilku tygodniach możemy cieszyć się barwnym, kwiecistym sukcesem :)

lobelia przylądkowa

witułki (werbeny)

żeniszki i smagliczki

begonia, pokrzywka-koleus i petunia

polegnatka (sawitalia)

+ aksamitki Janka z własnego siewu

  oraz skromnym "ogródkiem ziołowym"

bazylia, majeranek, szałwia, mięta i...?

czekamy jeszcze na rozkwit gazanii
damy znać! być może wraz z relacją jak goździk chiński i floksy radzą sobie na stanowisku w ogrodzie dziadków


tymczasem dziękujemy CEE
i polecamy podobne kolorowe uprawy balkonowe
satysfakcja małych i większych ogrodników - bezcenna!

wpis w ramach cykli Nowe życie oraz Pod kolor (kolory mieszane z przewagą zieleni)

Czytaj dalej

zielonym do góry - sianie, kiełkowanie

wprowadzone w tym roku, związane z epidemią Covid-19, ograniczenia mobilności i kontaktu z naturą sprawiło, że nasze wiosenne prace ogrodnicze na balkonie nie zostały zaniedbane równie katastrofalnie jak w ubiegłym
co prawda nadal widoki na kwitnące za oknem łany są marne, ale co nieco udało się wysiać, a najmłodszy fan podlewania codziennie (!) dba, żeby doniczki nie odczuły panującej, niestety, w przyrodzie suszy

poniżej chwalimy się pierwszymi efektami w postaci młodych listków świeżo posianych aksamitek, lwich paszczy, tymianku i prawdopodobnie kilkunastu różnych, przywianych chwastów,
wybranych przez J. bratków i przepięknych stokrotek (nota bene dla dziadka-działkowicza też chwastów ;) )
oraz goździków, konwalii i dębu, którym mimo przeciwności co roku udaje się "odbić" na nowo

a na koniec zaproponujemy mały eksperyment w temacie kiełkowania...

oprócz kiełków zaokiennych, tak nam 'coś' rosło na kuchennym oknie:

to wynik eksperymentu z kiełkowaniem nasion w pudełku od płyty CD


poniższy opis wykonania i wyjaśnienie edukacyjne pochodzi od twórców strony Bez-Ogródek (dziękujemy za inspirację!)
tam też można zobaczyć bardziej udaną wersję doświadczenia ;)

>> Wykonanie eksperymentu:
Do pustego, przezroczystego pudełka po płycie CD włóż cienki pasek waty i nasącz go wodą. Na wacie ułóż nasiona: kukurydzy (np. popcorn), słonecznika (może być z pokarmu dla ptaków), ciecierzycy i fasoli. Zamknij szczelnie pudełko i postaw pionowo na parapecie lub przyklej taśmą dwustronną do szyby w oknie (najlepiej na wysokości wzroku dziecka, żeby mogło codziennie sprawdzać stan nasionek). Obserwujcie w jaki sposób nasiona kiełkują, co wyrasta najpierw (korzeń czy kiełek?) i która roślina rośnie najszybciej.

Wyjaśnienie:
1. Kukurydza 🌽 jest trawą i należy do kladu roślin jednoliściennych. Rośliny jednoliścienne wytwarzają tylko jeden liścień (inaczej liść zarodkowy). Obserwujemy, że z nasiona kukurydzy rzeczywiście wyrasta tylko jeden wąski liścień. Oprócz traw do roślin jednoliściennych należą np. palmy i kwiaty cebulowe - tulipany i żonkile.
2. Słonecznik 🌻 należy do kladu roślin dwuliściennych. U takich roślin po wykiełkowaniu rozwijają się dwa liścienie. W przypadku słonecznika mają one jajowaty kształt; rzodkiewka ma liścienie w kształcie serduszek, a pomidory - w kształcie łódeczek.
3. U ciecierzycy 🌱 obserwujemy kiełkowanie hipogeiczne, czyli podziemne. Nasiono nie pęka na połowy, a liścienie nie wyrastają ponad ziemię. Zostają pod ziemią, a nad ziemię wyrasta pęd i pierwsze liście właściwe. Podobnie kiełkuje np. zielony groszek.
4. U fasoli 🌿 obserwujemy kiełkowanie epigeiczne, czyli nadziemne. Wydłużający się pęd wypycha oba liścienie ponad ziemię. To te dwie połówki, z których składa się nasiono fasoli. Liścienie mają za zadanie wykarmić rozwijający się zarodek, dlatego u starszych roślin, które mają już rozwinięte liście, liścienie zasychają i odpadają. <<


J.fasolę hodował w tym roku tradycyjnie, w doniczce, i potwierdził powyższe obserwacje
natomiast obserwowanie kiełkowania w pudełku (i spękań na owym) dodatkowo potwierdziło, że siły działające podczas pęcznienia i kiełkowania nasion są większe niż może się wydawać i czyni wiarygodnym używanie fasoli/grochu do tworzenia pęknięć w litej skale
całą akcję z pewnością jeszcze powtórzymy z kolejnymi nasionami!

sianie i obserwowanie to ciekawa zabawa,
a balkon z odrobiną zieleni staje się piękniejszy niż pusty
dlatego

polecamy w/w ZIELONE działania ogrodnicze w ramach akcji "Pod kolor"

Czytaj dalej

mały przyrodnik, młody ogrodnik

dookoła coraz bardziej zielono

ponownie kwitnąca flora i fauna, nawet na miejskich osiedlach wiosennie hałaśliwa, czynią wyzwanie przeczekiwania epidemii w domowym odosobnieniu coraz trudniejszym...

by nie tracić kontaktu z przyrodą, z rozwagą korzystamy z prawa do rekreacji i odpoczynku wśród drzew i w ogródkach działkowych
na deszczowe popołudnia i dni spędzane w domu polecamy natomiast, jak zwykle, lektury
tym razem ogrodniczo-przyrodnicze

oto cztery książki pełne zieleni, dzikiego życia i kreatywnych zadań dla dzieci:

mniejszej objętości aktywizujące zeszyty z naklejkami pt. "Jak zostać ogrodnikiem", "Mój pierwszy ogródek" oraz "Odkrywcy przyrody" oraz równie inspirująca, nieco pokaźniejszych rozmiarów książka "Dzień z przyrodą"

zajrzyjmy do każdej z nich!

"Dzień z przyrodą" oferuje dziesiątki różnorodnych wyzwań dla miłośników natury i tworzenia

znajdziemy tu zadania na każdą porę dnia, związane z wyglądem i zachowaniem roślin i zwierząt, zakątkami pól, lasów i ogrodów, wyglądem nocnego nieba itp.
każda strona zachęca do innej aktywności - malowania, wycinania, tworzenia kompozycji z darów przyrody...
wszystkie do uważnej obserwacji i czerpania inspiracji z otaczającego nas, żywego i stale zmieniającego się świata

wyzwanie, które podsunęła, które z cała pewnością podejmiemy w najbliższym czasie, to stworzenie własnego domowego motyla :)

kolejne książeczki, mimo skromniejszej objętości (około 30 stronic każda), również obfitują w ciekawe pomysły, a najmłodszych przyciągną kolorową grafiką i bogatymi zestawami naklejek z kwiatami, pszczółkami, ptakami i innymi zwierzętami 

"Odkrywcy przyrody" to zaproszenie do zawarcia bliższej znajomości z mieszkańcami łąk i lasów

sympatyczne zwierzaki, jeż, lis, królik i kos, przedstawiają dzieciom swoje ulubione miejsca, kryjówki i dzikich znajomych, zachęcając do odkrywania tajemnic przyrody podczas kolorowania, wyszukiwania i tworzenia naturalnych kompozycji
maluchy dowiedzą się jak wygląda sikora czy rudzik, kto nie śpi w nocy, jak narysować lisa, czym poczęstować ptaki z sąsiedztwa...
a wszystko to (a w dodatku dyplom Odkrywcy na koniec!) otrzymają ubarwione ślicznymi, oryginalnymi grafikami i równie zachęcającymi naklejkami z mieszkańcami lasów

"Mój pierwszy ogródek" to z kolei zachęta do poznania różnych typów ogrodów, ich mieszkańców i plonów

ot, kolorowy spacer nad oczko wodne, do sadu, na ukwieconą grządkę odwiedzaną przez zapylacze, do szklarni, czy na spotkanie jelonków rogaczy...
a do tego sporo wyzwań manualnych w rodzaju naklejania płatków kwiatu słonecznika, przerysowywania lub uzupełniania ilustracji oraz naklejko-notowania działkowych obserwacji

"Jak zostać ogrodnikiem" poprowadzi chętnych za małe rączki krok dalej, ku głębszemu poznaniu ogrodowych gatunków i założeniu własnej uprawy

z jakich części składa się roślina, jak nazywają się wiosenne kwiaty, czym charakteryzują niektóre drzewa, jak zrobić hotel dla owadów lub upiec szarlotkę, posadzić bazylię, a nawet jak hodować ziemniaki choćby na balkonie, to przykłady informacji zawartych na kilkudziesięciu barwnych stronach

jednym słowem prócz zachęcającej dzieci grafiki, kilka całkiem praktycznych propozycji do wykorzystania na własnym skrawku ziemi i nie tyko

plus, ponownie, naklejki!

idealną grupę docelową dla wszystkich wyżej wymienionych J. określił na "od wieku Tosi do Piotrusia", co znaczy, że będą w sam raz dla przedszkolaków i pierwszoklasistów
polecamy zatem przede wszystkim takiej młodzieży młodszej do zabaw artystycznych i jako wprowadzenie teoretyczne do wiosennych prac ogrodniczych

a także wszystkim młodym miłośnikom naklejania :)

książeczki pochodzą z wydawnictwa Egmont, tła zdjęć - z zawsze chętnie odwiedzanego ogrodu
wszystkim wspierającym "zielone" pasje młodzieży, wraz z młodymi ogrodnikami, bardzo dziękuję

(powyżej starszy w trakcie szkolenia, młodszy z pewnością akurat sii-sii podlewa :D)

Czytaj dalej